ZW BIP
Tradycje
Czwartek, 14 grudnia 2017 r.
Change version

26 czerwca weszła w życie ważna dla Centrum Szkolenia Żandarmerii Wojskowej w Mińsku Mazowieckim decyzja ministra oborny narodowej. Decyzją Nr 196/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 roku Centrum Szkolenia Żandarmerii Wojskowej otrzymuje imię patrona – pułkownika Stanisława Sitka oraz przejmuje i z honorem kultywuje dziedzictwo tradycji ośrodków szkoleniowych żandarmerii z okresu międzywojennego:

 

- Szkoły Żandarmerii w Warszawie, Biedrusku i ostatecznie w Grudziądzu (1918 – 1922);
- Centralnej Szkoły Żandarmerii w Grudziądzu (1922 – 1927);
- Dywizjonu Szkolnego Żandarmerii w Grudziądzu (1927 – 1930);
- Centrum Wyszkolenia Żandarmerii w Grudziądzu (1930 – 1939).


Już w roku 1918 powstające samorzutnie oddziały żandarmerii pod nazwą Polska Żandarmeria Krajowa rozpoczęły zadania związane z zabezpieczeniem dobra narodowego i wszystkich obywateli. Równolegle z powołaniem pierwszych pododdziałów powstała Szkoła Żandarmerii Polowej w Warszawie, której celem było przygotowywanie żołnierzy do służby w żandarmerii polowej. W związku z utworzeniem w kwietniu 1919 roku Żandarmerii Wojskowej, Szkołę Żandarmerii Polowej przekształcono w lipcu 1919 roku w Szkołę Żandarmerii, która mieściła się kolejno w Warszawie, Biedrusku i ostatecznie w Grudziądzu.

 

 

W końcu lata 1922 roku szkoła otrzymała nazwę Centralna Szkoła Żandarmerii w Grudziądzu ostatecznie ustanawiając kształt i charakter żandarmskiej edukacji w II Rzeczypospolitej. Celem szkoły było szkolenie oficerów innych rodzajów służby, zgłaszających się do służby w żandarmerii oraz młodszych podoficerów zawodowych Żandarmerii.

W kwietniu 1927 roku w związku z reorganizacją żandarmerii nastąpiło przemianowanie Centralnej Szkoły Żandarmerii na Dywizjon Szkolny Żandarmerii w Grudziądzu. Od tego czasu zmienił się gruntownie charakter szkoły i rozszerzył znacznie jej zakres działania. Poprzednia Centralna Szkoła Żandarmerii szkoliła jedynie oficerów i podoficerów zawodowych, a szkolenie niezawodowych szeregowych żandarmerii odbywało się w oddziałach przy dywizjonach. Natomiast w Dywizjonie Szkolnym Żandarmerii prowadzono następujące kursy:
- 5-miesięczny kurs aplikacyjny dla młodszych oficerów innych rodzajów broni z przeznaczeniem do służby w formacji żandarmerii;
- 6-tygodniowe szkolenie dla oficerów rezerwy żandarmerii;
- 7-miesięczne kursy doskonalące dla podoficerów zawodowych żandarmerii;
- 5-miesięczne kursy szkoleniowe dla szeregowych żandarmerii.

Z dniem 1 stycznia 1930 roku Dywizjon Szkolny Żandarmerii przemianowano na Centrum Wyszkolenia Żandarmerii w Grudziądzu. Komendantem Centrum został ppłk Wojciech Stepek, natomiast od 30 stycznia 1930 roku na komendanta został wyznaczony mjr Stanisław Sitek.

 

Centrum Wyszkolenia Żandarmerii uznawane było za niezwykle elitarną instytucję. Główną częścią składową był batalion szkolny, który przeprowadzał dziewięciomiesięczne kursy. Grudziądzkie Centrum szkoliło także na tzw. kursach aplikacyjnych kadrę oficerską i podoficerską żandarmerii. Na kursach kształcili się nie tylko młodzi oficerowie, po szkołach podchorążych, ale również oficerowie rezerwy innych broni z wykształceniem prawniczym.

Lipiec 1936, I kompania Centrum Wyszkolenia Żandarmerii w Grudziądzu po ukończonym kursie

 

9 lutego 1939 roku Prezydent RP nadał sztandar batalionowi szkolnemu podoficerów i szeregowych niezawodowych Centrum Wyszkolenia Żandarmeriiw Grudziądzu. Sztandar miał być wręczony podczas święta Żandarmerii 13 czerwca 1940 roku w Grudziądzu. 1 września 1939 roku sztandar wraz z kadrą Centrum został ewakuowany na wschód. Po 17 września 1939 roku niemal cała kadra Centrum Wyszkolenia Żandarmerii wraz z jego komendantem ppłk. Stanisławem Sitkiem dostała się do niewoli radzieckiej. Większość zginęła w Katyniu i Miednoje.


Utworzone w 2007 roku Centrum Szkolenia Żandarmerii Wojskowej w Mińsku Mazowieckim jest sukcesorem międzywojennej edukacji żandarmskiej. Odznaka Pamiątkowa Centrum Szkolenia Żandarmerii Wojskowej nawiązuje do przedwojennych tradycji Żandarmerii i została zaprojektowana na bazie odznaki Centralnej Szkoły Żandarmerii. Ponadto na sztandarze mińskiej jednostki znajduję się herb Grudziądza, nawiązujący do miasta, z którym od 1922 roku związana była żandarmska edukacja II Rzeczpospolitej Polskiej. Centrum Szkolenia Żandarmerii Wojskowej stanowi syntezę tradycji i nowoczesności. Z jednej strony to wysoce wyspecjalizowany i profesjonalny ośrodek szkoleniowy. Jednocześnie placówka posiada piękne i bogate dziedzictwo tradycji.

 

 


Sylwetka patrona Centrum Szkolenia Żandarmerii Wojskowej


30 stycznia 1930 roku majora Sitka wyznaczono na dowódcę Centrum Wyszkolenia Żandarmerii w Grudziądzu. Od tego momentu, aż do tragicznej śmierci na stałe związał się z Grudziądzem i żandarmską edukacją.

W marcu 1933 roku został mianowany na stopień podpułkownika. Po 1 września 1939 roku ppłk Sitek uczestniczył w walkach. Trwająca od 9 do 13 września bitwa pod Sandomierzem była chrztem bojowym batalionu Centrum Wyszkolenia Żandarmerii.

19 września 1939 roku ppłk Sitek wraz z większą częścią kadry Centrum Wyszkolenia Żandarmerii dostał się do niewoli radzieckiej. Prawdopodobnie wiosną 1940 roku został zamordowany strzałem w tył głowy, dzieląc w ten sposób tragiczny los wielu bohaterów Rzeczypospolitej Polskiej. Jego nazwisko znalazło się na liście ostaszkowskiej.

W 2007 roku ppłk Sitek został przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Lecha Kaczyńskiego pośmiertnie awansowany do stopnia pułkownika.

Mianowania na kolejne stopnie wojskowe:
- Wyższy Kurs Żandarmerii dla starszych stopniem podoficerów – 1917 rok
- podporucznik – 1918 rok
- porucznik – 1920 rok
- kapitan (rotmistrz) – 1920 rok
- major – 1924 rok
- podpułkownik – 1933 rok
- pułkownik – 2007 rok

Nadane Ordery i Odznaczenia Wojskowe:
- Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski – 1923 rok
- Krzyż Walecznych – 1923 rok
- Złoty Krzyż Zasługi – 1928 rok
- Krzyż Niepodległości z Mieczami – 1931 rok


Opracowała: Katarzyna Mrozkowiak-Ruba

 


Źródło: Suliński Jan, Dąbroś L., Chrzanowski W., „Ewolucja i działalność szkół Żandarmerii Wojskowej w Polsce w latach 1918 – 2010” Warszawa 2011; Suliński Jan, „Żandarmerii zamordowani na wschodzie w latach 1939-1949” Mińsk Mazowiecki 2011.
 

 

sharp lynx
EGF
NATO MNMPBAT
MPCOE
NSPCOE
ŻW na facebooku
Klub Żandarmerii Wojskowej
Żandarmski Klub Motocyklowy